Czy o holokauście i traumach kolejnych generacji żydów można powiedzieć coś nowego? Rejwach jest zbiorem prozatorskich wariacji nieprzekraczających objętością trzech stron, rodzajem zmyślenia prawdziwego, literatury opartej na faktach, najczęściej opisującej przekazywany na kolejne generacje psychiczny uraz tych, którzy przeżyli Szoa. To cierpka lektura, szczególnie gorzka dla Polaków, którzy w Rejwachu niemal zawsze jawią się jako antysemici chętniej wdzięczący się ku stronie aryjskiej niż semickiej. Choć miniatury Grynberga są skondensowane, ich ilość w ostatecznym rozrachunku przytłacza i niejako rozmywa efekt szoku; kolejne wariacje tych samych historii czyta się z coraz większą obojętnością. Żal także wydrukowanych w książce zdjęć, których jakość rozczarowuje.

Rejwach
Mikołaj Grynberg
Wydawnictwo Nisza, 2017
Komentarze